ಪ್ರಮುಖ ಮಠಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಠಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿರದೆ, ಸಮಾಜದ ಜೀವನಾಡಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿವೆ. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಲಿಂಗಾಯತ / ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳು, “ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ” ಮತ್ತು “ದಾಸೋಹ” ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ಮಠಮಾನ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಈ ವರದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಈ ಮಠಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲ, ವರ್ಗೀಕರಣ, ತ್ರಿವಿಧ ದಾಸೋಹದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅವು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಲಿಂಗಾಯತ ಮಠಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಲ್ಯಾಣದ ಕ್ರಾಂತಿ. ಬಿಜ್ಜಳ ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಸವಣ್ಣನವರು, ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಾತೀಯತೆ, ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದರು. ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ “ಅನುಭವ ಮಂಟಪ”ವು ಜಗತ್ತಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಶರಣರು ಸೇರಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಶರಣರು ದೇವಾಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ, ದೇಹವನ್ನೇ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಸಾರಿದರು. “ಇಷ್ಟಲಿಂಗ” ಪೂಜೆಯ ಮೂಲಕ ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅವರು ತೋರಿದರು. ಕಲ್ಯಾಣದ ಕರಾಣತಿಯ ನಂತರ ಶರಣರು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತೊರೆದು ಉಳವಿ, ಕೂಡಲಸಂಗಮ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಚದುರಿದರು. ಈ ವಲಸೆಯು ಶರಣ ಧರ್ಮವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ಹರಡಲು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಠಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಕಲ್ಯಾಣದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ, ೧೪-೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವಾಯಿತು. ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ “ಶೂನ್ಯಸಂಪಾದನೆ”ಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರದ ಪತನದ ನಂತರ, ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು (೧೪೯೯-೧೭೬೩) ವೀರಶೈವ / ಲಿಂಗಾಯತ ಮಠಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜಾಶ್ರಯ ನೀಡಿದರು.

ಕೆಳದಿ ಅರಸರು ಸ್ವತಃ ವೀರಶೈವರಾಗಿದ್ದರೂ, ಪರಮತ ಸಹಿಷ್ಣುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕರು ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠಕ್ಕೂ ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳನ್ನು (ವಿರಕ್ತ ಮಠಗಳು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಠಗಳು ಕೇವಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿರದೆ, ಕೃಷಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅನ್ನ ದಾಸೋಹದ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡವು. ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಠಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಮಠಗಳು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಲಿಂಗಾಯತ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ವಿರಕ್ತ ಮಠಗಳು (ಶರಣ/ಬಸವ ಪರಂಪರೆ) ಮತ್ತು ಪಂಚಪೀಠಗಳು (ವೀರಶೈವ ಪರಂಪರೆ). ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಗುರಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ.

ವಿರಕ್ತ ಮಠಗಳು (ಶರಣ ಪರಂಪರೆ / ಶೂನ್ಯ ಪೀಠ)

ವಿರಕ್ತ ಮಠಗಳು ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. “ವಿರಕ್ತ” ಎಂದರೆ ಲೌಕಿಕ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು ಎಂದರ್ಥ. ಈ ಮಠಗಳು ಮೂಲತಃ ಸಂಚಾರಿ ಜಂಗಮರಿಗಾಗಿ (ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕರು) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು. ಇವುಗಳು ವೇದಗಳಿಗಿಂತ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

ಶೂನ್ಯ ಪೀಠ: ವಿರಕ್ತ ಮಠಗಳು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ “ಶೂನ್ಯ ಪೀಠ”ದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವು. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮುರುಘಾ ಮಠವು ಶೂನ್ಯ ಪೀಠದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ: ಈ ಮಠಗಳ ಜೀವಾಳವೇ ಕಾಯಕ (ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ) ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ (ಸೇವೆ). ಸಿದ್ದಗಂಗಾ, ಸುತ್ತೂರು, ಸಿರಿಗೆರೆ ಮುಂತಾದ ಮಠಗಳು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ: ಪಂಚಪೀಠಗಳಂತೆ ಇವು ಒಂದೇ ಕೇಂದ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮುರುಘಾ ಮಠಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವವಿದ್ದರೂ), ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಠವೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಶೂನ್ಯ ಪೀಠದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ

“ಶೂನ್ಯ” ಎಂದರೆ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಶೂನ್ಯತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶಿವನ ನಿರಾಕಾರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ. ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಈ ಪೀಠದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ತೋಂಟದ ಸಿದ್ದಲಿಂಗ ಯತಿಗಳಂತಹ ಮಹಾನ್ ಶರಣರು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಂಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದ (ಚರ) ಈ ಪೀಠವು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು (ಸ್ಥಿರ ಪೀಠ).

ಪಂಚಪೀಠಗಳು

ಪಂಚಪೀಠಗಳು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಪೀಠಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವು ಶಿವನ ಪಂಚಮುಖಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರಿಂದ (ರೇಣುಕ, ದಾರುಕ, ಏಕೋರಾಮ, ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ, ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪರಂಪರೆಯು ವೇದ ಮತ್ತು ಆಗಮಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿವಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಂಚಪೀಠಗಳ ವಿವರ:

ಪೀಠದ ಹೆಸರು	ಸ್ಥಳ	ಆಚಾರ್ಯರು	ಶಿವನ ಮುಖ	ಗೋತ್ರ
ರಂಭಾಪುರಿ ಪೀಠ	ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ	ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯ	ಸದ್ಯೋಜಾತ	ವೀರ
ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಪೀಠ	ಉಜ್ಜಯಿನಿ (ಬಳ್ಳಾರಿ ಹತ್ತಿರ), ಕರ್ನಾಟಕ	ಮರುಳಾರಾಧ್ಯ	ವಾಮದೇವ	ನಂದಿ
ಕೇದಾರ ಪೀಠ	ಕೇದಾರನಾಥ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ	ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ	ಅಘೋರ	ಭೃಂಗಿ
ಶ್ರೀಶೈಲ ಪೀಠ	ಶ್ರೀಶೈಲ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ	ಏಕೋರಾಮಾರಾಧ್ಯ	ತತ್ಪುರುಷ	ವೃಷಭ
ಕಾಶಿ ಪೀಠ	ವಾರಣಾಸಿ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ	ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯ	ಈಶಾನ	ಸ್ಕಂದ

ಈ ಪೀಠಗಳು ಜಗದ್ಗುರುಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಗೆ “ಸಿಂಹಾಸನ” ಎಂಬ ಗೌರವವಿದೆ (ಉದಾ: ರಂಭಾಪುರಿಯದು ವೀರಸಿಂಹಾಸನ). ಇವುಗಳು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದ್ದು (ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿ-ಕೇದಾರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ರಂಭಾಪುರಿಯವರೆಗೆ), ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ತ್ರಿವಿಧ ದಾಸೋಹ – ಅನ್ನ, ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ

ಲಿಂಗಾಯತ ಮಠಗಳ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದರೆ “ತ್ರಿವಿಧ ದಾಸೋಹ”. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವವನಿಗೆ ಅನ್ನ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬಳಲುವವನಿಗೆ ಅಕ್ಷರ (ಶಿಕ್ಷಣ), ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಈ ಮಠಗಳ ಮೂಲ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಅನ್ನ ದಾಸೋಹ (ಬಸವಣ್ಣನವರ ದಾಸೋಹ ತತ್ವ)

ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ದಾಸೋಹವು ಕೇವಲ ದಾನವಲ್ಲ, ಅದು ದೇವರ ಪ್ರಸಾದ. ಇಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಮತ, ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಊಟ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಮಠದ ಪವಾಡ: ತುಮಕೂರಿನ ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಮಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ೨೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೪೦,೦೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಡಾ. ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿಯಾದರೂ ಸರಿ, ಮಕ್ಕಳ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಸುತ್ತೂರು ಜಾತ್ರೆ: ಸುತ್ತೂರು ಮಠದ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದಾಸೋಹವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಷರ ದಾಸೋಹ (ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ)

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಲಿತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮಠಗಳ ಪಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಿರಿದು.

ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಪೀಠ (ಸುತ್ತೂರು): ಶ್ರೀ ಶಿವರಾತ್ರಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಂದು ೩೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ. ದುಬೈ, ಮಾರಿಷಸ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಇವರ ಶಾಖೆಗಳಿವೆ.
ತರಳಬಾಳು ಸಂಸ್ಥೆ (ಸಿರಿಗೆರೆ): ಸಿರಿಗೆರೆ ಮಠವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ೧೭೨ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉಚಿತ ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜ್ಞಾನ ದಾಸೋಹ (ಅರಿವಿನ ಪ್ರಸಾರ)

ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಸಾರ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥವು ಜ್ಞಾನ ದಾಸೋಹದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯ ಪೀಠ (ಸಿರಿಗೆರೆ): ಸಿರಿಗೆರೆ ಮಠದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾದ ಡಾ. ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ “ಸದ್ಧರ್ಮ ನ್ಯಾಯ ಪೀಠ”ವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ವಚನಗಳ ಗಣಕೀಕರಣ: ಸಿರಿಗೆರೆ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಸ್ವತಃ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದು, “ಗಣಕ ವಚನ ಸಂಪುಟ” ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕಾಗಿ “ಗಣಕಾಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿ” ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.